Κυριακή, 29 Ιουλίου 2012

Ένα κείμενο, δύο έρευνες, και κάποια σχόλια

Το κείμενο:

Βασιλική Γεωργιάδου, Αν. Καθηγήτρια, Πάντειο Πανεπιστήμιο
Η 'κρυφή' γοητεία της άκρας δεξιάς

Μια κοινωνία σε πόλωση.
Τα ακροδεξιά αντανακλαστικά της Ευρώπης
(Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών - απόσπασμα ομιλίας)

Τι καθιστά ελκυστική στους εκλογείς (αλλά και στα media!) τη μεταβιομηχανική Α.Δ.;

Η στάση της πολιτικής διαμαρτυρίας που καλλιεργεί: η Α.Δ. είναι και συλλέκτης και πολλαπλασιαστής της πολιτικής διαμαρτυρίας. Πρόκειται για κλασική περίπτωση ενός πολιτικού-κομματικού ‘χώρου της ζήτησης’: προσαρμόζεται εύκολα στην πολιτική συγκυρία, στις μεταβαλλόμενες διαθέσεις και τα αιτήματα των εκλογέων, καθώς δεν δεσμεύεται από ιδεολογικά φορτία ούτε από οργανωμένες ομάδες και σταθερούς εκλογείς.

Η εναντίωσή της στο κατεστημένο, οικονομικό & πολιτικό, ο αντιελιτισμός της: συνδεδεμένη με τις παραδόσεις του λαϊκισμού, που διαπερνούν εγκάρσια πολιτικά περιβάλλοντα από την άκρα δεξιά ως την άκρα αριστερά, η Α.Δ. γίνεται δυνητικά επιλέξιμη από ένα ετερογενές σύνολο εκλογέων που ελκύεται από αυτές τις παραδόσεις.

Η αντιπολιτική-αντισυστημική στάση της: στρέφεται κατά των αντιπροσωπευτικών θεσμών (των πολιτικών κομμάτων προπάντων, που θεωρεί πως διαιρούν τη θέληση του λαού) και κατά του κοινοβουλευτισμού προκρίνοντας ιδιότυπες μορφές καισαριστικής-δημοψηφισματικής διακυβέρνησης· δηλ. άμεση έκφραση της θέλησης του λαού, αλλά και αρχηγική δομή κράτους για τη λήψη αποφάσεων με βάση την κρίση του αρχηγού.

Η Ά.Δ. θεωρείται ο ιδανικός πολιτικός αντίπαλος: καταλογίζοντάς της νεο-φασιστική ποιότητα, είναι εύκολο να διακριθείς από αυτήν. Είναι;

Η Α.Δ. δεν αποτελεί πια ένα outsider στην πολιτική σκηνή· έχει διεμβολίσει τα κόμματα εξουσίας αλλά και τα μικρότερα κόμματα διεκδικώντας εκλογείς από ολόκληρο το ιδεολογικο-πολιτικό φάσμα. Ταυτοχρόνως παρατηρούνται ιδεολογικές εκλεκτικές συγγένειες μεταξύ της Α.Δ. και άλλων πολιτικών-κομματικών χώρων που, επίσης, εμφανίζουν αντισυστημικά χαρακτηριστικά: εξάλλου ούτε ο λαϊκισμός ούτε ο αντικοινοβουλευτισμός αποτελούν επινόηση της άκρας δεξιάς – και ένα κομμάτι της συντηρητικής Δεξιάς και ένα κομμάτι της Αριστεράς έχουν υποκύψει στη γοητεία του λαϊκισμού και του αντικοινοβουλευτισμού. Θολά ιδεολογικά όρια διευκολύνουν, όμως, τις μετακινήσεις ψηφοφόρων· έτσι, όσα κόμματα “ψαρεύουν” στα ίδια νερά με την Α.Δ. βλέπουν πλέον τους ψηφοφόρους τους να μην έχουν μεγάλους ενδοιασμούς στο ενδεχόμενο μιας ακραίας δεξιάς εκλογικής επιλογής. Πώς τα κόμματα εξουσίας, τα παραδοσιακά και παλιά κόμματα εν γένει, μπορούν να ανακόψουν την εκλογική απογείωση της Α.Δ. και να ξαναπάρουν πίσω τους “δικούς τους” εκλογείς;

Μια απάντηση προσπάθησε να δώσει ο Oscar Lafontaine τις παραμονές των εκλογών του 2005, συν-επικεφαλής τότε του κόμματος Die Linke στη Γερμανία: βλέποντας το νεο-φασιστικό NPD να κερδίζει έδαφος μεταξύ των εργατών σε περιοχές της Αν. Γερμανίας με υψηλή ανεργία, είχε διατυπώσει την (κυνική) άποψη ότι Η Αριστερά είχε καθήκον “να αποσπάσει από το NPD τους αποπροσανατολισμένους ψηφοφόρους”, ακόμη κι αν χρειαστεί να χρησιμοποιήσει το χαρτί της ξενοφοβίας και της αντιμετανάστευσης για να πετύχει κάτι τέτοιο.

Η κατακραυγή ήταν μεγάλη και το σχέδιο επανάκτησης “αποπροσανατολισμένων ψηφοφόρων” της Αριστεράς που πήγαν στην Α.Δ. δεν είχε συνέχεια στη Linke της Γερμανίας. Το “χαρτί” αυτό χρησιμοποίησαν Συντηρητικοί και Σοσιαλδημοκράτες στη Δανία, οι οποίοι προκειμένου να ανακόψουν την άνοδο του ακροδεξιού Λαϊκού Κόμματος υιοθέτησαν την ατζέντα του και μιμήθηκαν τον αντιμεταναστευτικό και ξενοφοβικό λόγο του στη διάρκεια των εκλογών του 2001, με αποτέλεσμα οι μεν Συντηρητικοί να κερδίσουν τις εκλογές χωρίς να περιορίσουν τη δύναμη της Α.Δ., οι δε Σοσιαλδημοκράτες να χάσουν τις εκλογές και να παραμείνουν για δέκα χρόνια εκτός κυβέρνησης.

Εν κατακλείδι:

Το πρόβλημα σήμερα δεν είναι μόνο η Α.Δ., αλλά το γεγονός ότι το δικό της μείγμα πολιτικής είναι υποστηρίξιμο από ένα ευρύτερο φάσμα – η εναντίωση στη μετανάστευση, η απόρριψη της πολιτικής και των πολιτικών, η ανοχή στη χρήση βίας, η απαξίωση του κοινοβουλίου, δεν είναι στάσεις και συμπεριφορές που προέρχονται μόνο από την Α.Δ. Υπάρχει μια ευρύτερη –εγκάρσια– αποδοχή για όλα αυτά στην πολιτική σκηνή πολλών ευρωπαϊκών χωρών. Ιδιαίτερα μάλιστα, σε συνθήκες κρίσης, όπου η αναζήτηση των υπαιτίων της γίνεται πιο έντονη και επιτακτική από ποτέ, τέτοιου είδους στάσεις και συμπεριφορές βρίσκουν αν όχι την αποδοχή, τουλάχιστον την ανοχή σε περιβάλλοντα εκλογέων πολύ ευρύτερα από εκείνα που επηρεάζει η Α.Δ.

Η Α.Δ., στα 60 χρόνια που υπάρχει στο μεταπολεμικό κόσμο, εμφανίζεται με αρκετά πρόσωπα. Κάθε φορά που δείχνει να περιθωριοποιείται και να εξαφανίζεται, κατορθώνει να μετασχηματίζεται, να αναβιώνει και να ενδυναμώνεται – ξέρουμε π.χ. ότι σε κάθε κύμα της η Α.Δ. είναι πιο ισχυρή από ό,τι ήταν πιο πριν. Το ζήτημα, όμως, σήμερα δεν είναι (μόνο) η παρουσία μιας ενδυναμωμένης Α.Δ. και οι όποιες δυνατότητες αυτή έχει να επηρεάζει την πολιτική σκηνή· το πρόβλημα είναι ότι η Α.Δ. (είτε η ίδια είτε οι ιδέες της και ό,τι υποστηρίζει) βρίσκεται λίγο-πολύ διάχυτα παντού – ακόμη και εκεί που την απορρίπτουν. Τη βλέπουμε σε περίοπτη θέση στα μίντια, στα social media, στα mainstream κόμματα, δεξιά και αριστερά, στις πλατείες και στους “αγανακτισμένους”, στους προπηλακισμούς των πολιτικών…. Μια διάχυτη Α.Δ. είναι το πρόβλημα σήμερα…. Δεν αρκεί να τοποθετηθεί cordon sanitaire –να μπει σε καραντίνα– η Α.Δ., αλλά το ζητούμενο είναι να μπορούσε να μπει cordon sanitaire στις ιδέες που “καθηλώνουν” τη “φιλελεύθερη νεωτερικότητα” στο “ανορθολογικό” της αντίγραφο!

Η πρώτη έρευνα:

Η πλατεία ήταν γεμάτη "αγανακτισμένους"-Έρευνα της Βασιλικής Γεωργιάδου για τις πλατείες
Κρίση αντιπροσώπευσης, απαξίωση πολιτικών προσώπων με το σκεπτικό «ίδιοι είναι όλοι», κορεσμός από προσωπικούς τακτικισμούς για ίδιον όφελος, προκύπτουν από την επιστημονική καταγραφή των απόψεων των Αγανακτισμένων στην πλατεία Συντάγματος. Στην έρευνα που αφουγκράστηκε όσα δηλώνουν, και κυρίως όσα πιστεύουν, οι συμμετέχοντες στο κίνημα του 2011, υπογραμμίζεται «το δημοκρατικό απόθεμά τους», ενάντια στον όποιο φόβο ήθελε τους Αγανακτισμένους ανατροπείς της έννομης τάξης, της ίδιας της Δημοκρατίας. Ποιοι είναι; Πού ανήκουν πολιτικά; Τι πιστεύουν για τη βία; Τι κοινά έχουν με τους Αγανακτισμένους της Πουέρτα δελ Σολ και της Νέας Υόρκης; Τα συμπεράσματα της έρευνας παρουσιάστηκαν μόλις στις 11 Ιουλίου στο ετήσιο συνέδριο της Διεθνούς Εταιρείας Πολιτικής Επιστήμης, στη Μαδρίτη, και αντανακλούν αγωνία για το μέλλον, αλλά και έντονη επιθυμία συμμετοχής στον δημόσιο βίο με δημοψηφίσματα και λαϊκές συνελεύσεις, στο πλαίσιο μιας αμεσότερης δημοκρατίας. [...]

ο δείγμα αποτελούν κατά 49,4% άνδρες και κατά 50,6% γυναίκες, ενώ κατά το μεγαλύτερο ποσοστό του (30,8%) είναι νέοι 25-34 ετών. Οι ηλικιακές ομάδες 18-24 ετών, 35-44 ετών και 45-54 ετών διεκδικούν - ξεχωριστά η καθεμία - ποσοστό 17,9%, ενώ όσοι κινούνται ανάμεσα στα 55-64 έτη διαμορφώνουν ένα 12,8%. Οι άνω των 65 ετών αποτελούν το 2,6%.

Περισσότεροι από τους μισούς, ποσοστό 60%, διαθέτουν πτυχίο ΑΕΙ-ΤΕΙ, ενώ το 8% διαθέτει και μεταπτυχιακό τίτλο. Το 26% έχει ολοκληρώσει τη βασική εκπαίδευση, ενώ το 6% είναι απόφοιτοι Δημοτικού.

Στο ερώτημα της «ιδεολογικής αυτοτοποθέτησης», το δείγμα απαντά σε ποσοστό 42,6% ότι «όλα αυτά δεν σημαίνουν τίποτα». Το 36,8% δηλώνει προσκείμενο στην Αριστερά, το 14,7% στην Κεντροαριστερά, το 1,5% στην Κεντροδεξιά, και στη Δεξιά το 4,4%.

Οι Αγανακτισμένοι στέκονται ένα βήμα πέρα από κόμματα και ιδεολογίες, εκφράζουν απαξίωση απέναντι σε διεφθαρμένα πολιτικά πρόσωπα, έχουν μία εξιδανικευμένη, ίσως και ρομαντική, προσδοκία για το δημοκρατικό πολίτευμα.

Οταν ερωτώνται για «τον τρόπο με τον οποίο θα επιθυμούσαν να λαμβάνονται οι αποφάσεις», οι συμμετέχοντες στο κίνημα της πλατείας δείχνουν προτίμηση στα δημοψηφίσματα και στις λαϊκές συνελεύσεις σε ποσοστό 58,5%, ένα διόλου αμελητέο ποσοστό τάσσεται υπέρ των εκλεγμένων κυβερνήσεων και των αντιπροσωπευτικών θεσμών, 24,4%, ενώ το 17,1% θέλει ελίτ ισχυρούς ηγέτες και τεχνοκράτες.

Η απαξίωσή τους πάντως για το πολιτικό σύστημα, ιδίως για τα πρόσωπα που το εκπροσωπούν, είναι έκδηλη στην ενότητα «Γνώμη για τα πολιτικά κόμματα». «Νοιάζονται μόνο για τον εαυτό τους και εξαπατούν τους πολίτες» εκτιμά το 39%, «Είναι όλα ίδια» απαντά το 26,8%, «Τα κόμματα εξουσίας έχουν αποξενωθεί από τον λαό, αλλά τα μικρότερα κόμματα εκφράζουν καλύτερα τα αιτήματα των πολιτών» δηλώνει το 29,3%. Μόλις το 4,9% δίνει την πλέον συμβατική απάντηση «Τα κόμματα είναι απαραίτητα για τη λειτουργία της δημοκρατίας».

Η μόνιμη επωδός «Είναι όλοι ίδιοι. Νοιάζονται μόνον για τον εαυτό τους» συναντάται και κατά τη διερεύνηση της «Γνώμης για τους πολιτικούς», σε ποσοστό 57,1%. Υψηλό ποσοστό, 40,5%, εκφράζει διαφορετική αλλά εξίσου αρνητική άποψη «Δεν τηρούν τις υποσχέσεις τους. Πρωτίστως ενδιαφέρονται να επανεκλεγούν». Θετική γνώμη του τύπου «Δεν είναι όλοι ίδιοι ∙ υπάρχουν πολιτικοί που νοιάζονται για τα προβλήματα των πολιτών» εκφράζει μόλις το 2,4%.

Η δεύτερη έρευνα:

Από τον πρώτο μήνα της στην κυβερνητική εξουσία η "Αγία Τριάδα" των ΝΔ-ΠΑΣΟΚ-ΔΗΜΑΡ χάνει την όποια λαϊκή υποστήριξη είχε την πρώτη εβδομάδα.

[...] Αρκετά αντιφατικές είναι οι απόψεις των ψηφοφόρων για τα υπόλοιπα πολιτικά πρόσωπα. Παραδείγματος χάριν, ο αρχηγός της νεοναζιστικής Χρυσής Αυγής ανοίγει σκοτεινούς εκλογικούς διαδρόμους: "...είναι αποδεκτός από το 4% των ψηφοφόρων της ΔΗΜΑΡ, το 16% του ΣΥΡΙΖΑ, το 15% της ΝΔ, το 12% του ΠΑΣΟΚ, του 31% των Ανεξάρτητων Ελλήνων και του 5% του ΚΚΕ".

Τα σχόλια, εφημερίδα το Βήμα, άρθρο "Δυσοίωνες προβλέψεις για την ανεργία".

Κείμενο άρθρου:
«Αν πάμε σε μια ύφεση -5% τότε η ανεργία από 24%, που κατά τη γνώμη μας θα κλείσει ο μέσος όρος στο τέλος του 2012, θα πάει ανάμεσα στο 28% με 29%» δήλωσε στον Βήμα 99,5 ο επιστημονικός διευθυντής του Ινστιτούτου Εργασίας ΓΣΕΕ Σάββας Ρομπόλης.

Ο κ. Ρομπόλης, που συμμετείχε στη συνάντηση της διοίκησης της Συνομοσπονδίας με την τρόικα, επεσήμανε ότι οι εκπρόσωποι των δανειστών απέφυγαν να απαντήσουν τι στάση θα τηρήσουν σε ενδεχόμενη συμφωνία των κοινωνικών εταίρων για επιστροφή του κατώτατου μισθού στα 751 ευρώ.

«Η συνάντηση επικεντρώθηκε στα θέματα του κατώτατου μισθού. Ο πρόεδρος και ο γενικός γραμματέας πίεζε έντονα την αντιπροσωπεία της Τρόικας να μας πει τι σημαίνει κατά τη γνώμη τους επαναπροσδιορισμός του κατώτατου μισθού. Ούτε και από εκεί πάρθηκε καμία απάντηση παρά το γεγονός ότι η πίεση ήταν πολύ έντονη» είπε ο κ. Ρομπόλης.

Σχόλια αναγνωστών:

1. ΙΔΙΩΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ: 1.500.000 άνεργοι με αυξητική τάση! ΚΡΑΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ: 0 άνεργοι και εις υγείαν των κορόιδων! Ο κουβέλης-τσίπρας-παπαρήγα-βενιζέλος ΝΑ ΕΙΝΑΙ ΚΑΛΑ! Και τώρα με την συγκυβέρνηση, προστέθηκε και ο άβουλος σαμαράς, να μην δυσαρεστήσει τον κρατικιστή (σαν γνήσιος αριστερός) κουβελορεμπούση και τον φαφλατά βενιζέλο! ΑΛΛΑ..... Η ΥΠΟΜΟΝΗ ΤΕΛΕΙΩΣΕ! 2 Like, 0 dislike.

2. ας αφησουν οι εργατοπατερες τις μεγαλομπουρδες περι κατωτατων μισθων και δικαιωματων. Σε μια ελευθερη αγορα, εκτος αν θελετε αγορες τυπου Β Κορεας η Κουβας, αυτο που μετραει ειναι η αποτελεσματικοτητα και η τιμη καθως και η ποιοτητα των παραγομενων υπηρεσιων και προιοντων. Οσο αυτοι οι οροι δεν ικανοποιουνται οι θεσεις εργασιας θα συνεχισουν να μειωνονται! 2 Like, 0 dislike.

3. Τόσα χρόνια με καταλήψεις, στάσεις εργασίας, απεργίες, απαιτήσεις, και κομουνιστο-βλακείες ποιος θα επενδύσει στην Ελλάδα; Θα ανοίξει ο άλλος επιχείρηση για να δώσει δουλειές και να συνεισφέρει στην οικονομία; Φυσικά το αντίθετο θα γίνει, και οι λίγες επιχειρήσεις που εχουν μείνει θα φεύγουν, και αν η ΓΣΕΕ θέλει να κατηγορήσει κάποιον ας κοιτάξει στον καθρέφτη. 16 Like, 15 dislike.

4. Καποια στιγμη δεν θα επρεπε να πει τι πρεπει να κανουν για να μην αυξανεται η ανεργια με συγκεκριμενα βηματα και ενεργειες. Μου φαινεται οτι δεν κανει τιποτα παρα αυτοεκπληρωμενες προφητειες γραμμικου χαρακτηρα. Με τι αντιστρεφεται η ταση? Δεν εχει αποψη η ΓΣΕΕ? 20 Like, 0 dislike.

5.Ο μονος τροπος να διαλυθει ο δημ.τομεας ειναι η καταστροφη της χωρας,που θα ερθει με την ισοπεδωση του ιδ.τομεα.Οι αισχροι πολιτικοι μας εκει θα φτασουν την χωρα.Ειτε αυτοι ονομαζονται Σαμαραδες,Κουβεληδες,Βενιζελοι,Τσιπρες κλπ.Θα καταστρεψουν την χωρα γιατι δεν θα μπορουν να αντιμετωπισουν τα κοπροσκυλα του δημοσιου.Και καλα αυτο εμας του ιδιωτικου δεν μας φοβιζει...απο σκληρη δουλεια ξερουμε.Τα κοπροσκυλα ομως;;που μια ζωη ξυνονται.Θα αφανιστουν.Αυτο θα καταφερουν.Αντι να προφυλαξουν τα βυσματα θα τα λιωσουν κι αυτα.Γιατι ουδεις θα βγει αλωβητος.Και ναι μεν σαν τις κατασαριδες οι δημ.υπαλληλοι θα επιβιωσουν για λιγο,αλλα μετα η καταστροφη θα ειναι τρομακτικη. 19 Like, 6 dislike.

6. Οσο και να παει η ανεργια , την πληρωνουν ιδ. υπαλληλοι και ελευθεροι επαγγελματιες. Οι δημ . υπαλληλοι δεν εχουν μπει σε ανεργια.Ολα στη Ελλαδα ειναι για τους δημοσιους . 1,5 εκατ. ανεργοι κανενας δημ. υπαλληλος. Ο δημ. τομεας στην χωρα μας ειναι αναλογικα μεγαλυτερος απο χωρες με 30, [διακόπτεται]. 24 Like, 5 dislike.

2 σχόλια:

  1. «να μπορούσε να μπει cordon sanitaire στις ιδέες που “καθηλώνουν” τη “φιλελεύθερη νεωτερικότητα” στο “ανορθολογικό” της αντίγραφο!»

    χωρίς να θελω να παρεξηγηθω, ΔΗΜΑΡ είναι η κοινωνιολόγος; Η έρευνα κομίζει άνθρακα στο Νιόκαστρο. Οι μικροαστοί=μεσαία τάξη ήταν και είναι το «προπύργιο» κάθε ευρωπαϊκής ιμπεριαλιστικής-ρατσιστικής «δημοκρατίας».

    ΥΓ Πόσες φορές, ο Μπ. για παράδειγμα, επαναλαμβάνει στην Αφύπνιση ότι τα «κινήματα» (Αίγυπτος-Τυνησία) είναι «προπολιτικά»;

    --- Να σημειώσω επίσης εδώ, επειδή με είχες ρωτήσει, ότι σε ένα από κεντρικά κεφάλαια του «Σαρκοζί: χειρότερος απ'ό,τι περιμέναμε. Οι άλλοι: να περιμένετε το χειρότερο» ενσωματώνει το απόσπασμα από τα σεμινάρια για την «Αριστερά» που είχα αναδημοσιεύσει σε σχέση με την «υπογραφή» του.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Οχι, καμία παρεξήγηση, το θεωρώ αρκετά πιθανό να είναι ΔΗΜΑΡ.

      Διαγραφή