Κυριακή, 29 Ιουλίου 2012

...Και μερικά πορίσματα για τον μεταμοντέρνο μικροαστισμό

Αντικειμενικά και Υποκειμενικά χαρακτηριστικά του μεταμοντέρνου μικροαστισμού:

1. Υψηλή κατά μέσο όρο τυπική (πανεπιστημιακή) μόρφωση.
2. Αστικός (δηλ. όχι αγροτικός) πληθυσμιακά χαρακτήρας.
3. Απαξίωση της ιστορικής εμπειρίας του πρόσφατου και κοντινού παρελθόντος (ιδιαίτερα πριν το 1990) ως "ξεπερασμένης" και "ανούσιας".
4. Εννοιακή και θεωρητική σύγχυση και εκλεκτικισμός. Συνήθειες συλλογιστικού και εκφραστικού "tv zapping".
5. Μειωμένη δυνατότητα νοητικής προσήλωσης σε οτιδήποτε για μεγάλο χρονικό διάστημα.
6. Ανυπαρξία δυνατότητας δέσμευσης με οτιδήποτε και αφοσίωσης σε οτιδήποτε δεν έχει απτό και άμεσα υλικό χαρακτήρα. 
7. Έλλειψη ενδιαφέροντος για την διάσταση του ιστορικού μέλλοντος, ακόμα και σε σχέση με τους βιολογικούς απογόνους. Έλλειψη ικανότητας βασικού και στοιχειώδους σχεδιασμού για το μέλλον.
8. Απόρριψη της ιδέας ότι υπάρχουν διαφορές μεταξύ ιδεολογιών και πολιτικών κομμάτων.
9. Αδυναμία διάκρισης της ασυμβατότητας μεταξύ στοιχείων σκέψης της οποίας ο μικροαστισμός είναι φορέας. Για παράδειγμα, αδυναμία διάκρισης μεταξύ στοιχείων μαρξισμού και στοιχείων σωβινιστικού εθνικισμού, υλισμού και μεταφυσικού ιδεαλισμού, σεξουαλικής/καταναλωτικής χειραφέτησης και θρησκοληψίας, θεωρητικολογίας και χύδην εμπειρισμού, λαϊκισμού και ελιτισμού, εργοδοτικής και εργατικής νοοτροπίας και αξιών.
10. Αδιαφορία για τα ουτοπικά ιδανικά προηγούμενων φάσεων μαζικής πολιτικής (ισότητα, ελευθερία, δικαιοσύνη, κλπ). 
11. Προσήλωση στο ατομικό, έστω και πρόσκαιρο ή βραχυπρόθεσμο, συμφέρον.
12.  Αντιφατική ενότητα μεταξύ θαυμασμού της δύναμης και της εξουσίας και καχυποψίας απέναντι σε οτιδήποτε απαιτεί πειθαρχία.
13. Ταύτιση με την οπτική της μεγαλοαστικής τάξης σχετικά με ζητήματα εργασιακής ηθικής, τουλάχιστον όταν αφορά τους άλλους.
14. Περιφρόνηση ή αδιαφορία για τη λαϊκή ιστορία, συνήθειες, κουλτούρα.
15. Προσκόλληση στην "λαϊκή" κουλτούρα που κατασκευάζεται "από τα πάνω" και για μαζική κατανάλωση: στην τηλεόραση, τα ΜΜΕ, τις διαφημίσεις, κλπ.
16. Αντιφατική ενότητα μεταξύ έχθρας απέναντι στην δεδηλωμένα πολιτικοποιημένη συλλογική δράση και εξιδανίκευσης της αντι-πολιτικής πολιτικής δράσης (που εκλαμβάνεται ως λίγο-πολύ συνώνυμη με τα "νέα κοινωνικά κινήματα").
17. Πίστη στην ανυπαρξία κοινωνικών τάξεων.
18. Διάθεση παθιασμένης ταύτισης με ευκαιριακά και πρόσκαιρα "δίπολα", και μεταπήδησης σε νέα σε τακτά χρονικά διαστήματα.
19. Αντιφατική ενότητα μεταξύ δεκτικότητας στην συνομοσιωλογία (κυρίως φυλετικού χαρακτήρα) και ακλόνητης πίστης στο "αυθόρμητο" και μη επικαθορισμένο της ιδίας δράσης και σκέψης.
20. Σύγχυση μεταξύ της κατανόησης του γραπτού λόγου και της αυθαίρετης οικειοποίησής του.
21. Συχνή τάση αυτοκαθορισμού μέσα από αβάσιμες φαντασιώσεις παντοδυναμίας και αισθήματα παραίτησης ή μοιρολατρίας. Συχνές μεταπτώσεις από το ένα στο άλλο.
22. Πεποίθηση ότι το μυστικό της οργάνωσης της κοινωνίας είναι κάτι άλλο από την οργάνωση των παραγωγικών σχέσεων, των σχέσεων ιδιοκτησίας και εκμετάλλευσης σε εθνικό και διεθνές επίπεδο: τη θέση της κριτικής της πολιτικής οικονομίας παίρνουν οι μυστικές συμφωνίες, δολοπλοκίες αόρατων κέντρων, αντεθνικές συνομωσίες, η κυριαρχία μιας αδήλωτης και αφανούς ελίτ. Γενικότερα, η πεποίθηση ότι ο χαρακτήρας των κοινωνικών και παραγωγικών σχέσεων είναι τόσο προφανής που δεν αξίζει ενασχόλησης, και συνεπώς η μετατροπή του σε κάτι ανομολόγητο.
23. Περιφρόνηση για μορφές οργάνωσης και διεκδίκησης που προαπαιτούν τον αυτοκαθορισμό του ανθρώπου ως παραγωγού του πλούτου. Σαφής προτίμηση για μορφές οργάνωσης και διεκδίκησης που πριμοδοτούν την αυτο-αντίληψή του ως καταναλωτή αγαθών, υπηρεσιών, κλπ.
24. Ταυτόχρονη άγνοια των ιστορικών, κοινωνικών, πολιτικών και οικονομικών δεδομένων των ξένων κοινωνιών και υπερευαισθησία στην σημασία της υποτιθέμενης γνώμης τους για τα εντόπια τεκταινόμενα.
25. Συνδυασμός χυδαίου υλισμού και άκρατου ιδεαλισμού: με τον πρώτο απορρίπτεται η σημασία των ιδεών, με τον δεύτερο απορρίπτεται εξίσου σθεναρά η μελέτη της πραγματικότητας.

11 σχόλια:

  1. Σε εικονες περιπου ετσι http://bit.ly/MU1TqX :(

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Η λιστα περιεχει τα περισσοτερα απο τα στοιχεια που σνιστουν το συνοθυλευμα της μικροαστικης ιδεολογιας.
    Παρατηρησεις:
    1)Πολλα απο τα παραπανω ειναι κοινα μεταξυ εκεινων των ατομων που εχουν ειτε υψηλη ειτε χαμηλη εγκυκλιο μορφωση, ειναι αγροτικης ή αστικης προελευσης κι αυτο φαινεται πιο εντονα απο αλλου στη μικρη μας χωρα λογω του πολυ προσφατου παρελθοντος της εσωτερικης μεταναστευσης και του τροπου με τον οποιον αυτη συντελεστηκε.
    2) Θα ηταν χρησιμο να εντοπιστουν και να διαχωριστουν τα παλαια (παραδοσιακα) στοιχεια απο τα νεωτερα, οπως επισης και οι νεες μορφες που εκφρασης των παραδοσιακων χαρακτηριστικων της μικροαστικης ιδεολογιας (για παραδειγμα, παραδοσιακα στοιχεια ειναι ο εθνικισμος, ο μιλιταρισμος, η αποθεωση του ισχυρου, ουδετερου και αταξικου κρατους, η πληρης αποδοχη της λεγομενης "αριστοκρατικης αρχης" περι των αξιοκρατικων προνομιων των ικανων. Νεα στοιχεια ειναι ο ατομικος ευδαιμονισμος στα ορια του κοινωνικου αυτισμου.) Ολοκληρο το συνολο αυτων συνιστα μια αντιφατικη ενοτητα κι αυτος ειναι ενας σοβαρος λογος που καθιστα το συνολικο αποτελεσμα πιο επικινδυνο... )
    3) Θα ηταν ωφελιμο να καταδειχτει η διαπλοκη των αντιφασεων στη μικροαστικη κοσμοθεωρια καθως και οι μορφες που παιρνει κατα καιρους. Ειναι κατι που αποτελει και εναν απο τους σοβαροτερους λογους ωστε να μην ειναι ευκολη η συνολικη αντιπαραθεση με ολο αυτο το πλουσιο σκατολοιδι που διασπειρεται με χιλιες δυο μορφες και μαγαριζει με ο,τι καταπιανεται.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. 1) Ναι. Έχω πει αρκετές φορές ότι η τυπική μόρφωση δεν επηρεάζει την ουσία του μορφώματος. Δες και στατιστικά στο αμέσως προηγούμενο άρθρο για τυπική μόρφωση "αγανακτισμένων."
      2) Πράγματι, θα πρέπει συστηματικότερα να αναδείξει κανείς τα συγκεκριμένα μεταμοντέρνα στοιχεία από αυτά που διαχρονικά χαρακτηρίζουν την μικροαστική σκέψη και συνείδηση. Σαφέστατα και η σχέση με τα ΜΜΕ είναι κρίσιμο στοιχείο σε βαθμό που δεν απαντάται σε παλαιότερες εποχές. Υπάρχει μια βαθιά "τηλεορασική" λογική, τόσο στη μορφή όσο και σε μεγάλο βαθμό από το περιεχόμενο της μικροαστικής σκέψης. Αυτό αποτυπώνεται με πολλούς τρόπους και στη λίστα και στην πραγματικότητα.
      3) Ωφέλιμο αλλά και εξαιρετικά δύσκολο, καθώς η αλληλεπίδραση διαφορετικών ειδών συνειδησιακών αντιφάσεων είναι δυναμική και ασταθής. Μιλούμε για μια μάζα που αφού ανέδειξε τα εκλογικά αποτελέσματα που ανέδειξε έχει αλλάξει 10 στάσεις σε ένα μήνα. Οι κρισιακές συνθήκες δημιουργούν μια κατάσταση όπου το αντιφατικό συνονθύλευμα της μικροαστικής συνείδησης μπαίνει σε μια φάση μόνιμης υστερίας, έτσι ώστε, εκτός από κάποιες θεμελιώδεις προκείμενες που προσπαθώ να απομονώσω πιο πάνω, να υπάρχει πάρα πολύ μεγάλη αστάθεια στις ιδεολογικές εκδηλώσεις ή "προτιμήσεις."

      Διαγραφή
  3. Συμπληρώσεις-παραδείγματα:

    1. Μετατροπή του εγκεφάλου σε μέσο παραγωγής που προκαλείται από τη συσσώρευση "χρήσιμων" γνώσεων μέσα από επανάληψη. Η ποσοτική συγκέντρωση γνώσεων -χωρίς απαραίτητα να μπορούν να αιτιολογήσουν οι μικροαστοί όσα ξέρουν- έχει ως αποτέλεσμα τη μετατροπή (ποιοτική) του εγκεφάλου σε κάτοχο "τεχνογνωσίας".
    Με βάση αυτό κυρίως το μέσου παραγωγής -το μόνο που θα απομείνει σε πολλά επαγγέλματα- πορεύεται ατομικιστικά στην αγορά εργασίας και στις μορφές που διαλέγει να διεκδικήσει τα δικαιώματά του ο μικροαστός.

    Άσβεστος πόθος του να χρησιμοποιήσει την τεχνογνωσία του στη δική του επένδυση-επιχείρηση για να ανέβει οικονομικά. <--- εδώ κολλάει ο συνδικαλισμός για παράδειγμα του φαρμακοποιού, θέλει τα πράγματα να μείνουν όπως έχουν

    2. Αδυναμία κατανόησης της ιστορίας πριν τον καπιταλισμό και των πιθανών αλλαγών που θα προκύψουν μετά από αυτόν.

    3.Άρνηση ακόμη και των κύκλων του καπιταλιστικού τρόπου παραγωγής ανάγοντας τα προβλήματα σε τοπικά (π.χ. λάθος της επιχείρησης, λάθος της κυβέρνησης, λάθος των Ελλήνων, σχεδιασμός των έξω ...μασόνων κλπ.)

    4. Η φύση του ανθρώπου είναι τέτοια, αντί να μπουκάρουμε όλοι να τα σπάσουμε με τα λαμόγια που μπλέξαμε - όλα ιδιωτικά . ...και γιατί να τα δώσει στις τράπεζες; Εδώ δεν έχουνε νοσοκομεία ο κόσμος. Καλά κουμάσια είναι και οι γιατρόι <--- ανείπωτη αδυναμία συγκέντρωσης

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  4. Aρνείται που λες ο τυπικά μορφωμένος μικροαστός -ο κάτοχος της τεχνογνωσίας- να υποταχτεί στο κεφάλαιο. Αντιστέκεται στο κεφάλαιο υπέρ της δικής του δύναμης παραγωγής θεωρώντας προοδευτικά τα αιτήματα τουαν και το μόνο που ζητά είναι η παραμονή στην ίδια κατάσταση (είχες γράψει πρόσφατα για τα νέα "κομμουνιστικά-κινήματα"). Αρνείται βέβαια ή απλά δεν μπορεί να κατανοήσει τους μηχανισμούς που βρίσκονται έξω και την ατομική πρωτοβουλί-ικανότητά του. Στην προσπάθεια ανέλιξής του (στα μάτια του "κόσμου" που τόσο γουστάρει να τα υπακούει) θυμίζει στον εαυτό του πως μπορεί και είναι και δικαίωμά του να γίνει αυτοαπασχολούμενος (και τούρμπο καπιταλιστής αν του κάτσει), ανάγει τους ελεύθερους επαγγελματίες - αυτοαπασχολούμενους - μικρούς επιχειρηματίες στην πιο δημιουργική πλευρά (όχι τάξη) της κοινωνίας και ξεχνά πως αθροιστικά όλοι μαζί οι όμοιοί του (όμοιος αυτός με άλλους ??? απαπαπαπα) είναι αδύναμοι απέναντι στο κεφάλαιο.

    Τί να κάνεις όμως; Αμερικανάκια. (χεχε μικροαστική ατάκα ε???) Ο καθένας ας πιστεύει ότι όλα εξαρτώνται από τις δικές του δυνάμεις για την οικονομική του επιτυχία, που συνήθως την ταυτίζουν οι μικροαστοί με την ευτυχία, κι ας πορευτεί έτσι.

    .
    .
    .

    Κι ας αποφασίζει ανάλογα με τα μούτρα του στα πολιτικά πράγματα. Θα έρθει ο τάδε σωτήρας ο πατριώτης ή ο αριστερός να τον σώσει με τη μαγκιά του και την ικανότητά του... να βροντήξει τα χέρια στα Ευρωπαϊκά τραπέζια και θα σου πω εγώ αν αλλάζουνε οι τράπεζες μυαλό! Και να πάει στο διάολο άμα δεν μπορεί κι αυτός! Τουλάχιστον μπορούμε κάτι να κάνουμε με τους Πακιστανούς???? Την είδες τη γιαγιά πώς τη χτυπήσανε; Βάλε ειδήσεις να δούμε θα το δείξει..... Καλά τους τα λέει ο Άδωνης. Εμ τί; Αυτοί μάγκες είναι και κλείνουνε το εργοστάσιο. Όποιος μπορεί ας δουλέψει με 400 ευρώ , οι άλλοι γιατί μπορούνε ; Τί είναι αυτοί δηλαδή; Μάγκες είναι του ΠΑΜΕ; Εμείς όλοι σφίξαμε το ζωνάρι. Οι χαλυβουργοί γιατί όχι;

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  5. 20. Σύγχυση μεταξύ της κατανόησης του γραπτού λόγου και της αυθαίρετης οικειοποίησής του.

    Τι εννοείς εδώ;

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Πχ, την οικειοποίηση ως "μπούσουλα" και τη διάδοση κειμένων που ο μικροαστός ούτε καταλαβαίνει ούτε στην πραγματικότητα συμμερίζεται. Την οικειοποιητική "παπαγαλία" της σκέψης αντί για σκέψη.

      Διαγραφή
  6. Μια περιεκτική βάση για τη μελέτη του υποκειμενικού παράγοντα που δεν ωριμάζει ποτέ . Η μαρξιστική ανάλυση πρέπει να ανακαλύψει τα χαμένα κομμάτια του πάζλ. Για να γίνει γόνιμο το έδαφος ώστε να καρπίσει η ταξική συνείδηση.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  7. Ο μικροαστός όπως έχει αναλύσει ο Λένιν και ο Τρότσκι,ανίκανος να οργανωθεί ταξικά, ακολουθεί τη μεγαλοαστική τάξη ή το προλεταριάτο.Αυτό που πρέπει να μας προβληματίσει είναι γιατί αυτή την περίοδο, συνειδησιακά έχει αφομοιωθεί πλήρως από την μεγαλοαστική τάξη.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Μια πρώτη προσπάθεια στο "Στοιχεία για τη θεωρητικοποίηση της 'μεταβατικής περιόδου.'"

      Όχι ότι δίνει επαρκείς απαντήσεις, βέβαια.

      Διαγραφή