Τρίτη, 30 Οκτωβρίου 2012

Ο δρόμος προς την τρομοκρατία-Οι εκτελέσεις 1921-1939

Getty/Naumov, The Road to Terror, σ. 67.

1921 (πριν άνοδο Στάλιν)
9701
1922 (Στάλιν ΓΓ από 3 Απριλίου)
1962
1923
414
1924 (θάνατος Λένιν Ιανουάριο)
2550
1925
2433
1926
990
1927
2363
1928
869
1929
2109
1930
20.201
1931
10.651
1932
2728
1933
2154
1934
2056
1935
1229
1936
1118
1937
353.074
1938
328.618
1939
2552

Με κόκκινο οι μόνες χρονιές όπου οι εκτελέσεις ξεπέρασαν τις εκτελέσεις το 1921, πριν δηλαδή την άνοδο του Στάλιν στη θέση του ΓΓ και πριν τον θάνατο του Λένιν. Προφανώς, οι εκτελέσεις το 1937 και 1938 είναι εντελώς ασύμμετρες με κάθε άλλη χρονιά από το 1921 ως το 1939. Οι εκτελέσεις του 1937 είναι περίπου 350 φορές περισσότερες από ότι της προηγούμενης χρονιάς, για παράδειγμα. 

19 σχόλια:

  1. Και μια απορία: Γίνεται εδώ διάκριση από την πηγή ανάμεσα σε εκτελέσεις θανατικών ποινών για πολιτικά αδικήματα και σε εκτελέσεις για ποινικά;

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Στους αριθμούς εκτελέσεων, όπως δείχνουν και τα αναλυτικά στοιχεία που παρέθεσα για τα έτη 1921-1923, περιλαμβάνονται τόσο εκτελέσεις για "πολιτικά" αδικήματα (αντεπαναστατική δραστηριότητα, αντισοβιετική προπαγάνδα), όσο και για ποινικά. Στα αναλυτικά στοιχεία για κάθε χρονιά φαίνεται πόσοι καταδικάστηκαν για πολιτικά και πόσοι για μη πολιτικά αδικήματα.

      Αν θέλεις τέτοια στοιχεία για συγκεκριμένες χρονιές, μετά χαράς να σου τα αναφέρω.

      Διαγραφή
    2. Και τι γίνεται στις κρίσιμες χρονιές 1937 και 1938; Είναι ανακατεμένα τα αδικήματα; Και για να μην σε κουράζω με τις συνεχείς απορίες μου, πού μπορώ να βρω το βιβλίο;

      Διαγραφή
    3. Από οποιοδήποτε αγγλόφωνο βιβλιοπωλείο. Φυσικά δεν μεταφράστηκε στα ελληνικά, όπως κανένα από τα βιβλία της πρόσφατης ιστοριογραφίας που καταρρίπτουν το μύθευμα του "παρανοϊκού χασάπη", διότι πώς αλλιώς θα γλύψουμε την κωλοτρυπίδα της ΕΕ και θα συνεχίσουμε να κοροϊδεύουμε την κοινωνία ως "αριστερά"; Αφού εμείς ελέγχουμε τι εκδίδεται και τι όχι στο Ελλαδιστάν.

      Για τις χρονιές που ζητάς:

      1937:
      Σύνολο συλλήψεων για "αντεπαναστατικά εγκλήματα":
      779.056

      Για "αντεπαναστατική προπαγάνδα":
      234.301

      Για άλλα εγκλήματα (περ. ποινικού δικαίου):
      157.694

      Σύνολο καταδικών (για όλα, και για τις τρεις κατηγορίες):
      790.665


      Διαγραφή
    4. 1938:

      Σύνολο συλλήψεων για "αντεπαναστατικά εγκλήματα":
      593.326

      Για "αντεπαναστατική προπαγάνδα":
      57.366

      Για άλλα εγκλήματα (περ. ποινικού δικαίου):
      45.183

      Σύνολο καταδικών (για όλα, και για τις τρεις κατηγορίες):
      554.258

      Διαγραφή
  2. Καλο για ολα αυτα ειναι και το βιβλιο του λουντο μαρτενς "μια αλλη ματια στο σταλιν"

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. να ρωτήσω εγώ έχει καμιά σχέση ότι το '38 και '39 ήταν τα δυο προπολεμικά έτη και η γερμανική προπαγάνδα και οι κατάσκοποι αυτής ήταν στο peak τους? ή είναι δυο τελείως ασύνδετα πράγματα μεταξύ τους?

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. το '38 και '39 , το σωστο '37 και'38

      Διαγραφή
    2. Οι απόψεις διϊστανται. Ο Getty έχει μια συγκεκριμένη θεωρία που συνδυάζει πολλούς διαφορετικούς παράγοντες από την επίδραση του φόβου και της ανασφάλειας που κληροδότησε ο Εμφύλιος, στην κυκλοφορία διάφορων αντιπολιτευτικών εγγράφων και φημών επικείμενου πραξικοπήματος, στην προπολεμική κατάσταση και ακόμα και σε πιθανές καμπάνιες παραπληροφόρησης των Ναζί που έσπερναν οι ίδιοι φήμες.

      Δίνει όμως κεντρική σημασία σε δύο γεγονότα θεωρώντας ότι τα έτη 1937-38 δεν ανταποκρίνονται σε στοιχεία προπολεμικού πανικού για "Πέμπτη Φάλαγγα":

      1. Την Υπόθεση Τουχατσέφσκι, μετά από την οποία ισχυρίζεται ότι ο Στάλιν χάνει την αυτοσυγκράτηση που είχε δείξει σε πιέσεις για περισσότερη βία απ' το Πολιτμπιρό, όντας πεπεισμένος πια ότι ο στρατός συνομωτεί

      2. Την καμπάνια εκδημοκρατισμού του Στάλιν το 1937, που ξεσηκώνει τα στελέχη στην επαρχία, τα οποία ουσιαστικά εξεγείρονται μπροστά στο ενδεχόμενο να μην εκλεγούν και απαιτούν μαζικές εκκαθαρίσεις μη κομματικών ως συνομωτών.

      Κατά τον Getty, τα πράγματα ξεφεύγουν εντελώς, επαρχιακά όργανα αρχίζουν να εκτελούν χωρίς την έγκριση του κέντρου, και απλώνεται ένα χάος στη χώρα. Ισχυρίζεται ότι όπου έχουμε στοιχεία από επαρχίες, όπου είχε δοθεί προέγκριση για έναν συγκεκριμένο αριθμό εκτελέσεων , ο αριθμός αυτός ξεπεράστηκε κατά πολύ.

      Το 1939 βλέπουμε ήδη κάθετη πτώση και άρα έχουμε τέλος στις επιχειρήσεις καταστολής.

      Τα στοιχεία των ρωσικών αρχείων αποδεικνύουν πέραν λογικής αμφιβολίας δύο πράγματα:

      α) Ότι είναι μύθευμα η ιδέα του Στάλιν ως μανιακού και σαδιστή δολοφόνου. Με την εξαίρεση των ετών 1937-38, όπου έχουμε μια κάθετη αύξηση βίας, η κρατική βία στην δεκαετία του 20 και του 30 είναι σχεδόν παντού μικρότερη από ό,τι πριν αναλάβει.

      β) Ότι είναι μύθευμα η ύπαρξη "σχεδίου" πίσω από την τρομοκρατία της περιόδου 1936-38, ότι δηλαδή ο Στάλιν είχε προσχεδιάσει τις εκκαθαρίσεις στελεχών και άλλων. Τόσο τα ίδια τα στατιστικά, όσο και σειρά ενδείξεων από τα αρχεία όπως η συνομιλία με Γιεζόφ που δημοσίευσα και που ήταν άκρως απόρρητη, δείχνουν ότι ο Στάλιν είχε πολλές αμφιβολίες και ενστάσεις για την "σκληρή" αντιμετώπιση διαφωνούντων τουλάχιστον ως την υπόθεση Τουχατσέφσκι τον Ιούνιο του 1937.

      Πέραν αυτών των δύο, τα υπόλοιπα ζητήματα που τίθενται νομίζω ότι είναι ακόμα ανοιχτά.

      Διαγραφή
  4. Παρατηρώ καθαρά θεωρητικά και απλά με τους παρόντες αριθμούς ότι μέχρι το 37-38 η βία που ασκεί το σοβιετικό κράτος επουδενί δεν ξεπερνά τα ''όρια'' της νόμιμης άμυνας απέναντυ σε διάφορες μορφές αντεπανάστασης, αν μάλιστα υπολογιστούν μια σειρά ακόμα παράγοντες που σχετίζονται με το ποινικό έγκλημα (υπολείματα πενίας και αναλφαβητισμού στον πληθυσμό από την τσαρική περίοδο και τον εμφύλιο καθώς και η σταδιακή προετοιμασια της ΕΣΣΔ για πολεμο) μάλλον η βία που ασκείται είναι...λίγη.

    Στα έτη όμως 37-38 πάντα σύμφωνα με τα στοιχεία που παρατίθενται εδώ όχι απλά ο αριθμός υπερπολλαπλασιάζεται (και παλι δεν αγγίζει βέβαια τις τερατολογιες του σύγχρονου αντικομμουνισμού) κάτι που σημαίνει είτε αυξανόμενη δράση της αντεπανάστασης και (κυριως) σύνδεση της με το σοβιετικό λαό είτε δράση κάποιας αστικης δύναμης του εξωτερικού είτε αναζοπύρωση του εμφυλίου. Είτε ένα light μείγμα όλων των παραπάνω. Σε κάθε περίπτωση όμως για να γίνει σωστή αποτίμηση αυτών των αριθμών πρέπει να μελετηθεί σωστά η εσωτερική κατάσταση της ΕΣΣΔ, των τάσεων μέσα στο ΚΚΣΕ, η οικονομική πολιτική,τα σύννεφα του Β ΠΠ και μια σειρά ακόμα παράγοντες όπως ο πληθυσμός (για να ξέρουμε αναλογικά) και η οικονομική και ιδεολογική του κατάσταση. Δεν ξέρω κατά πόσο οι συλλήψεις 1,5 εκατομμυρίου ανθρώπων τα έτη 1937-38 δικαιολογούνται ή τουλάχιστον μου φαίνονται υπερβολικά και στη λογική του ''μαζί με τα ξερά''.

    Το βιβλίο που προτείνει ο Poe είχα την τύχη να το διαβάσω έφηβος ακόμα. Είναι μια πολύ καλή αρχή στην αντιπαράθεση με τον αντικομμουνισμό και την προπαγάνδα του περι σταλινισμού. Δεν είναι πλήρες όμως. Μακάρι να είχαμε περισσότερα μεταφρασμένα έργα αλλά δυστυχώς οι εκδοτικοί δε θα μας κάνουν τη χάρη και η συγχρονη εποχή δεν εχει τα μέσα. Παρόλα αυτά αντώνη σε πρώτη ευκαιρία δωσε μας μερικούς τίτλους ξενόγλωσσων ιστορικών βιβλίων με αναφορά στις πρώτες δεκαετιες της ΕΣΣΔ και κυρίως στο μεσοπόλεμο.

    Ούτε Καν

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. "Το βιβλίο που προτείνει ο Poe είχα την τύχη να το διαβάσω έφηβος ακόμα"

      Είσαι πολύ τυχερός. εγώ βρέθηκα στα σαράντα παρά κάτι να ψάχνομαι από που να πρωτοξεκινήσω

      Διαγραφή
  5. Οι αριθμοι που παραθετεις Αντωνη ειναι αυτοι που εδωσε η KGB στη δημοσιοτητα δυο φορες μια με εντολή του Χρουτσοφ και μια δευτερη με εντολη του Γκορμπατσωφ. Ειναι κατα τη γνωμη η χαμηλη εκτιμηση των αντικομμουνιστών

    Κρατω τη δηλωση Μολοτοφ για το συγκεκριμενο θεμα
    ‘Η έκθεση που έγραψε αυτή η επιτροπή μιλά για 1.370.000 συλλήψεις που έγιναν στα 1930. Είναι πάρα πολλές. Τους απάντησα ότι οι αριθμοί πρέπει να ελεγχθούν σχολαστικά’

    Εχω μια μικρη υποψια (την οποια δεν μπορω να αποδειξω) οτι πιθανοτατα εχουν διπλομετρηθει (μαλλον επιτηδες) οι συλληψεις και εκτελεσεις της διαταγης 447 και των ‘εθνικων’ επιχειρησεων

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Όπως εξήγησα σε προηγούμενο σχόλιο, τα στοιχεία προέρχονται από το Κρατικό Αρχείο της Ρωσικής Ομοσπονδίας (GARF), συνεπώς από το αρχείο του κράτους μετά την πτώση της ΕΣΣΔ. Με ό,τι αυτό συνεπάγεται, δεν έχω τρόπο να το γνωρίζω.

      Αυτό το οποίο είναι πιστοποιήσιμο είναι ότι η δημοσίευσή τους, όπως έγραψα, έβαλε ταφόπλακα στα εξωφρενικά σενάρια 20.000.000 νεκρών που κυκλοφορούσε ο πράκτορας της IRD και "ιστορικός" Robert Conquest, και τα οποία διαμόρφωσαν την εικόνα του "σταλινισμού" στην Δύση στην προηγούμενη περίοδο (βλέπε και μυθιστορηματικό παραλήρημα της "Μαύρης Βίβλου του Κομμουνισμού").

      Στην ουσία, πρόκειται για το ιδεολογικό consensus εξίσωσης ναζισμού-κομμουνισμού που εξυπηρέτησε τη Δύση όλο το προηγούμενο διάστημα και μας οδήγησε στην αποδοχή του "αντισταλινισμού" της Χ.Α, η οποία, όπως πιστοποίησα προ καιρού, εκμεταλλεύτηκε πλήρως την "αριστερή κριτική" στον Στάλιν.

      Εφεξής καλό θα ήταν κάποιοι που έκαναν πολιτική και ακαδημαϊκή καριέρα με το ψέμμα να αναλάβουν τις πολιτικές τους ευθύνες για την εκ νέου νομιμοποίηση του φασισμού στην Ελλάδα.

      Έχω τα ονόματα αρκετών. Κάποιοι αρθρογραφούν συχνά ακόμα, από "άμεμπτα αριστερή" θέση. Κάποιοι εκδίδουν ακόμα και το 2012 βιβλία για το "σταλινικό τέρας."

      Διαγραφή
    2. ο αριθμο 20εκ δεν ηταν τυχαιος αλλα σκοπο ειχε να εξομοιωσει τα θυματα της ΕΣΣΔ απο τον ναζισμο με τα 'θυματα' του Σταλιν

      Διαγραφή
  6. Το 1921 (πριν άνοδο Στάλιν) μαινόταν ακόμα ο εμφύλιος, έγινε η Κροστάνδη και οι εξεγέρσεις των αναρχικών του Μάχνο.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  7. Κάποιες παρατηρήσεις πάνω στην κουβέντα που αναπτύσσεται.

    Το βιβλίο του Μάρτενς είναι όντως μια καλή αρχή, στο κομμάτι που αφορούσε όμως την τρομοκρατία για μένα είχε μερικά κενά και μια σχετική τάση άμβλυνσης καταστάσεων. Εκεί που είναι κόλαφος βέβαια και τα ξεσκεπάζει ολότελα στο κομμάτι που αναφέρεται στα μυθεύματα για τον Ουκρανικό Λιμό. Ενώ είναι μια καλή βάση για μελέτη των τεράστιων αντιφάσεων και του οπορτουνισμού του Τρότσκι και των αντιπολιτευόμενων.
    Ο Θανάσης Παπαρήγας στον πρόλογό του άλλωστε στο συγκεκριμένο βιβλίο κρατάει κάποιες αποστάσεις από κάποια πορίσματα του Μάρτενς, παρότι το αξιολογεί θετικά σαν βιβλίο (πως άλλωστε θα το δημοσίευε η Σ.Ε.).

    Πέραν της πλατφόρμας Ριούτιν, της υπόθεσης Τουχατσέφσκι που μηνμονεύεις, άλλη μια γερή ένδειξη κέντρων αντεπαναστατικής αντιπολίτευσης ήταν και η δολοφονία Κίροφ στο τέλος του 1934 (1η Δεκέμβρη), μέλους του ΠΓ του κόμματος και στενού συνεργάτη του Στάλιν. Αλλά αυτά ήταν τα επιφαινόμενα.

    Αν θέλει κανεις να δει σοβαρά την περίοδο, το ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΤΕΡΟ που πρέπει να κάνει είναι να μην αποσπά τα γεγονότα από το τι επικρατούσε στην κοινωνιά της ΕΣΣΔ και το ποιές αντιφάσεις αναδυκνύονταν στην πάλη των τάξεων σε πολεις χωριά και εγασιακούς χώρους αλλά και στο ίδιο το κόμμα.

    Πχ το να μιλάμε για αντιπολίτευση και για πλατφόρμες σκέτα αν το βάλλουμε στο μυαλό μας με όρους του σήμερα θα καταλήξουμε στο συμπέρασμα ότι μιλούσαμε απλά για μια ανταλλαγή απόψεων μεταξύ τσαγιού και χαβιαριού. Όμως η αντιπολίτευση δεν έμενε απλά σε κριτικές της πλάκας και σε καρικατουρες φραξιονισμού τύπου ΣΥΡΙΖΑ ή ΑΝΤΑΡΣΥΑ. Ο Ριούτιν πχ και οι περιξ αυτού δεν έμεναν σε κριτική στα όργανα, αλλά διοργάνωναν σαμποτάζ, δολιοφθορές που κόστιζαν ζωές ανθρώπων.

    Αυτό που μεταφέρεις ότι αναφέρει ο Γκέτυ ως "καμπάνιια εκδημοκρατισμού" της υπαίθρου οφείλουμε να τα δούμε ως αντίληψη του ιδίου χωρίς ταξικό φίλτρο. Η κολεκτιβοποίηση που λάμβανε χώρα την ίδια περίοδο είναι απίστευτο στένεμα να μεταφράζεται απλά "εκδημοκρατισμός" γιατί ήταν κάτι πάνω και πιο βαθύ από αυτό. Η αποκουλακοποίηση δλδ το χτύπημα της αστικής τάξης του χωριού επίσης ήταν ένας ακόμη παράγοντας που "φουσκωσε" αυτά τα νούμερα.
    H άγαρμπη διαχείρηση από το κόμμα ορισμένων μέτρων βοήθησε στο να πάρει η εκκαθάριση εκτραχυμένες διαστάσεις. Πχ σε περιοχές της υπαίθρου όπου η στρατολογία στελεχών έγινε με λανθασμένα κριτήρια (τρύπωναν στο κόμμα διάφοροι αστικοί αρουραίοι μέσω της κολακείας και του ναιναικισμού) συχνά οι κομματικές αρχές που δρομολογούσαν εκκαθαρίσεις, ήταν περιπτώσεις που θα έπρεπε να εκκαθαριστούν οι ίδιες ως αντικομματικές αντεπαναστατικές και φιλοκουλακικές.

    Περιττό δε να πούμε ότι οι οικονομικές αντιλήψεις του Μπουχάριν για τη ΝΕΠ και τη συνέχισή της ή το σύνθημα "πλουτίστε" είχαν σαν κοινωνική βάση αυτά τα στρώματα στη υπαίθρου κουλάκους και λοιπούς αρουραίους. Με αυτή την έννοια "Μπουχαρινικοί" στην αντίληψη πρώην ΝΕΠμεν και κουλάκοι που είχαν παρεισφρήσει στο Κόμμα σε πολλές περιπτώσεις εκκαθάριζαν "Σταλινικούς" κολχόζνικους στο όνομα της "Σταλινικής εκκαθάρισης", που δεν ήταν κάτι παραπάνω από μια ραγδαία όξυνση της ταξικής πάλης στα προπολεμικά χρόνια, βασισμένης σε εξωτερικούς αλλά και εσωτερικούς παράγοντες που υπήρξαν οι εύφλεκτη ύλη της.

    Ερνστ Έβερχαρντ

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. "Η κολεκτιβοποίηση που λάμβανε χώρα την ίδια περίοδο είναι απίστευτο στένεμα να μεταφράζεται απλά "εκδημοκρατισμός" "

      Δεν αναφέρεται στην κολεκτιβοποίηση.

      Αντιγράφω μεταφράζοντας, σελ. 181:

      "Τον Ιούνιο του 1937 [τον ίδιο μήνα που ήρθε στη φόρα η υπόθεση Τουχατσέφσκι], η ΚΕ έδωσε οδηγίες για εκλογικές διαδικασίες [για το νέο σώμα των Ανώτατων Σοβιέτ] που έδιναν δικαίωμα ψήφου σε όλον τον ενήλικο πληθυσμό, περιλαμβανομένων ομάδων που πριν στερούνταν το δικαίωμα ψήφου, όπως παλιοί αξιωματικοί των Λευκών, τσαρικοί αστυνομικοί και κουλάκοι, με την πρόνοια συστήματος μυστικής ψήφου. Οι εκλογές αυτές, σύμφωνα με την ίδια διαταγή του Ιουνίου 1937, θα γινόντουσαν για έδρες όπου υπήρχε συναγωνισμός, και θα επέτρεπαν σε πολλούς υποψηφίους να κάνουν προεκλογική καμπάνια. Οι ηγέτες των τοπικών κομματικών ομάδων ένιωσαν τρομοκρατημένοι από το δημοκρατικό πείραμα του Στάλιν και παραπονέθηκαν στη Μόσχα ότι οι προτάσεις για τις εκλογές για τα Ανώτατα Σοβιέτ έδιναν νέα ελπίδα και ζωή σε διάφορους αντιμπολσεβίκους 'ταξικούς εχθρούς' οι οποίοι θα προσπαθούσαν να χρησιμοποιήσουν την προεκλογική καμπάνια για να οργανωθούν νόμιμα. Οι ηγέτες τοπικών οργανώσεων του κόμματος και της NKVD βομβάρδισαν τη Μόσχα με ιστορίες για αντεπαναστατικές και 'εξεγερσιακές' ομάδες που λάμβαναν μορφή στην επαρχία: την επιστροφή των κουλάκων και των άλλων 'αντισοβιετικών στοιχείων' που θα ενθαρρυνόταν από την δυνατότητα ελεύθερων εκλογών."

      Παραδόξως λοιπόν, το επιχείρημα Getty είναι ότι ήταν ακριβώς η απόπειρα εκδημοκρατισμού των εκλογικών διαδικασιών του Στάλιν που έφερε την αποκορύφωση των εκκαθαρίσεων, καθώς ασκήθηκαν πιέσεις από όλους τους τοπικούς ηγέτες να εκκαθαριστούν οι ανταγωνιστές τους στην επαρχία. Αναφέρεται δε η ολομέλεια του Φλεβάρη 1937 όπου ουσιαστικά υπήρξε "ήσυχη εξέγερση" εναντίον του Στάλιν από τους τοπικούς ηγέτες, που αρνήθηκαν να μιλήσουν στην Ολομέλεια διαμαρτυρόμενοι για τις μεταρρυθμίσεις, ο ένας μετά τον άλλο (σελ. 182).

      Διαγραφή
  8. Ναι σε αυτή την περίπτωση έχω την εντύπωση ότι μιλάμε για την θέση σε εφαρμογή της Συνταγματικής Μεταρύθμισης του 36΄. Η οποία κριτικάρεται στην απόφαση του 18ου Συνδερίου του ΚΚΕ, σαφώς και όχι από τη σκοπιά που ο Γκέτυ αναφέρει ότι ασκούσαν κριτική τα στελεχη αυτά.
    Σαφές αυτό που περιγράφεται πάντως.

    Αυτό που ήθελα περισσότερο να τονίσω είναι το "Πλαίσιο", το οποίο δε μπορούμε να το εξετάζουμε μονόπαντα (δε στο πιστώνω) όπως κάνει η αστική και οπορτουνιστική ιστοριογραφία.

    Υγ συγγνώμη για τα ορθογραφικά μου και λάθη έκφρασης, αλλά η λογω δουλειάς παραμονή μου μπροστά σε οθόνη δεν επιτρέπει το διπλοτσεκάρισμα όσων γράφω...

    Ερνστ Έβερχαρντ

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  9. Κωστής Παπαϊωάννου

    Αγαπητέ Αντώνη,

    Πολύ καθυστερημένα την είδα την συζήτηση τον Στάλιν και δεν νομίζω ότι έχει νόημα να επανέλθει κανείς σ' αυτή μετά από έναν μήνα.

    Έχω όμως μια παρατήρηση που ουσιαστικά απευθύνεται σε σένα και την γράφω εδώ επειδή φαντάζομαι ότι θα δεις το σχόλιο μου για να το ενεργοποιήσεις αλλά βεβαίως δεν είναι ανάγκη και να το ενεργοποιήσεις, όχι ότι κάνω "μυστική διπλωματία" ;-) αλλά δεν χρειάζεται να προστεθεί ένα σχόλιο κατόπιν εορτής που μάλιστα δεν αφορά αυτή την ίδια την συζήτηση.

    Στο θέμα τώρα:

    Κατ' αρχάς φαντάζομαι ότι θα έχεις αντιληφθεί πως ενώ είμαι διαμετρικά αντίθετος στο επιτελείο του ΚΚΕ, "δηλώνω" σταλινικός. Πρέπει μάλιστα να σου πω πως χονδρικά οι κριτικές μου για το ΚΚΕ, συνοψίζονται στην κριτική μου στο λεγόμενο "σταλινισμό" τους.

    Η συζήτηση που άνοιξε εδώ είναι εξαιρετική από την άποψη της σοβαρότητας που και της ευρυμάθειας που διακρίνει τους συζητητές και αυτό με ενθουσιάζει και με κάνει να αισιοδοξώ για το μέλλον της κοινωνίας μας. Υπάρχει όμως σ' αυτή την συζήτηση ένα αρνητικό στοιχείο που προς το παρόν είναι φυσικό και αναμενόμενο αλλά θα γίνει πολύ δυσάρεστο αν δεν αποβληθεί με τον χρόνο. Εγώ πιστεύω που θα αποβληθεί και γι άλλωστε το αναφέρω.

    Το αρνητικό στοιχείο είναι πως η λογική της αναζήτησης που εμπεριέχει αυτή η συζήτηση είναι η πολιτική λογική και όχι ιστορική λογική. Μοιάζει σαν να αναζητιέται δηλαδή η πολιτική αλήθεια και όχι η ιστορική αλήθεια για την σημασία που είχε ο ρόλος που τελικά έπαιξε ο Στάλιν στην εξέλιξη της Σοβιετικής Ένωσης.

    Αν θέλεις να το πω και με άλλα λόγια, η συζήτηση αυτή με πήγε πίσω στην (σκοτεινή) δεκαετία του '60. Αυτή ακριβώς ήταν η συζήτηση που γινόταν τότε στην οποία έπαιρνα και εγώ τότε μέρος. Και από αυτή την άποψη η Αλέκα (για παράδειγμα) μοιάζει σαν να άλλαξε γνώμη στην διάρκεια της συζήτησης και να αποφάσισε ότι έκανε λάθος στον αρχικό "αντισταλινισμό" της.

    Το ζήτημα όμως κατά την γνώμη μου δεν είναι η πολιτική αλήθεια της εποχής εκείνης αλλά ποια ήταν η ιστορική φάση που πέρασε η κοινωνία έχοντας την πολιτική πραγματικότητα (που καλώς την αναζητούμε) της εποχής εκείνης.

    Δεν νομίζω ότι αυτά που λέω τα λέω με τον πιο κατανοητό τρόπο αλλά ελπίζω ότι χονδρικά βγαίνει κάποιο νόημα.

    Κωστής Παπαϊωάννου

    ΑπάντησηΔιαγραφή